СИРІЙСЬКА КРИЗА: ЛОКАЛЬНИЙ КОНФЛІКТ ЧИ СИСТЕМНА ВІЙНА?
DOI:
https://doi.org/10.17721/1728-2292.2024/2-59/53-57Ключові слова:
Сирія, системна війна, міжнародна система, баланс сил, США, КНРАнотація
Вступ. Постбіполярна система міжнародних відносин перебуває у стані глибокої кризи: глобальні інститути управління є неефективними, порушено баланс сил, кількість політичних, економічних і культурних суперечностей лише зростає, а глобальні проблеми людства не вирішуються. Локальний конфлікт у Сирії переріс у системну війну, яка значною мірою трансформувала існуючу міжнародну систему та детермінувала низку подальших подій. У статті детально розглянуто сирійську війну з точки зору її системності та впливу на глобальний баланс сил.
Методи. В основу дослідження було покладено поєднання двох наукових підходів, а саме: політичного реалізму й системного підходу. Синтез цих двох концепцій дає змогу проаналізувати сирійські події під різними кутами зору: з одного боку висвітлюється роль окремих акторів конфлікту відповідно до їх власних інтересів, а з іншого боку – громадянська війна у Сирії розглядається як єдина система взаємопов'язаних елементів, які взаємодіють між собою.
Результати. Детально розглянуто поняття "системна війна" та її вплив на міжнародну систему. Проаналі-зовано системні війни, які відбувалися в історії міжнародних відносин. Доведено, що сирійська криза також є однією із системних війн, які суттєво змінили глобальний баланс сил.
Висновки. Сирійській конфлікт значною мірою трансформував існуючу систему міжнародних відносин, призвів до зміни балансу сил і формування нових альянсів, детермінував подальші збройні конфлікти й дозволив претендентам на лідерство (КНР, РФ) кинути виклик лідеру системи (США).
Посилання
Anna Borshchevskaya, The Treacherous Triangle of Syria, Iran, and
Russia, Spring 2023
https://www.washingtoninstitute.org/policy-analysis/treacherous-trianglesyria-iran-and-russia
DOMINIC TIERNEY, THE FUTURE OF SINO-U.S. PROXY WAR,
Texas National Security Review, Vol 4, Iss 2 Spring 2021
http://dx.doi.org/10.26153/tsw/13198
Elizabeth Jefimova, Syria and Ukraine: Two Sides of the Same Coin?,
JOURNAL OF POLITICAL INQUIRY, April 18, 2022
https://jpinyu.com/2022/04/18/syria-and-ukraine-two-sides-of-the-same-c
oin/
Elliott Abrams, The New Cold War, Council on Foreign Relations, March
, 2022
https://www.cfr.org/blog/new-cold-war-0
Fareed Zakaria. The Self-Doubting Superpower: America Shouldn’t Give
Up on the World It Made. FOREIGN AFFAIRS. December 12, 2023
https://www.foreignaffairs.com/united-states/self-doubting-superpower-a
merica-fareed-zakaria
Kupchan, C. (2021). Bipolarity is Back: Why It Matters. The Washington
Quarterly, 44(4), 123–139.
https://doi.org/10.1080/0163660X.2021.2020457
Lindsay Maizland, Why China-Taiwan Relations Are So Tense, Council
on Foreign Relations, February 8, 2024
https://www.cfr.org/backgrounder/china-taiwan-relations-tension-us-polic
y-biden
MARIA MAALOUF, Syria becoming a key battleground in US-Russia
rivalry, Arab News
https://www.arabnews.com/node/2354606
Matar, Linda, and Ali Kadri, editors. Syria : From National Independence
to Proxy War. Palgrave Macmillan, 2019.
https://doi.org/10.1007/978-3-319-98458-2
Mikhail Korostikov, Is Russia Really Becoming China’s Vassal? The
Carnegie Endowment for International Peace, July 6, 2023
https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/politika/2023/07/is-russia-r
eally-becoming-chinas-vassal?lang=en
Peters, M. A. (2022). The emerging multipolar world order: A
preliminary analysis. Educational Philosophy and Theory, 55(14),
–1663.
https://doi.org/10.1080/00131857.2022.2151896
PHILLIPS, CHRISTOPHER. The Battle for Syria: International Rivalry
in the New Middle East. Yale University Press, 2016.
https://doi.org/10.12987/yale/9780300217179.001.0001
Phillips, David L. Frontline Syria : From Revolution to Proxy War. I.B.
Tauris, 2021.
RABINOVICH, ITAMAR, and CARMIT VALENSI. Syrian Requiem:
The Civil War and Its Aftermath. Princeton University Press, 2021.
https://doi.org/10.2307/j.ctv15r57zp
The Iraq War. George W. Bush Library
https://www.georgewbushlibrary.gov/research/topic-guides/the-iraq-war
United Nations Security Council Resolution 678, adopted on 29
November 1990.
https://digitallibrary.un.org/record/102245?ln=en&v=pdf
United Nations Security Council Resolution 1973, adopted on 17 March
https://digitallibrary.un.org/record/699777?ln=en&v=pdf
Watts, Stephen, Bryan Frederick, Nathan Chandler, Mark Toukan,
Christian Curriden, Erik E. Mueller, Edward Geist, Ariane M. Tabatabai,
Sara Plana, Brandon Corbin, and Jeffrey Martini, Proxy Warfare in
Strategic Competition: State Motivations and Future Trends. Santa
Monica, CA: RAND Corporation, 2023.
https://www.rand.org/pubs/research_reports/RRA307-2.html
World Will Divide in Two Blocs, Democracy vs. Autocracy, Ex-NATO
Chief Says. NEWSWEEK MAGAZINE. May 10, 2022
https://www.newsweek.com/2022/05/13/world-will-divide-two-blocs-de
mocracy-vs-autocracy-ex-nato-chief-says-1701954.html
Yixiang Xu, Evolving Sino-Russian Cooperation in Syria, United States
Institute of Peace, September 2017
https://www.usip.org/sites/default/files/2017-10/pb236-evolving-sino-russ
ian-cooperation-in-syria.pdf